Lời giới thiệu "Giai điệu nhớ"

 

Giai điệu nhớ gói ghém những bài hát chân tình của các thi nhạc sĩ trong và ngoài nước, nhớ lại tâm tư trong một quãng đời người hoặc quá trình chuyển biến của quốc gia dân tộc. Hình ảnh ai đó lúc tan trường về đếm bước dưới mưa hay trong một buổi chiều

tóc bay trong gió, cũng có thể là một hình bóng vu vơ trong tuổi ngọc ngà hay tuổi ô mai, một mối tình học trò vụng trộn, một mùa tương tư cũ, một khu phố thường đi qua, một nhánh sông uốn khúc, một đồng lúa đầy bông đợi trông người đi xa trở về, nhớ mới thấy những rung động vẫn còn trong những tâm hồn nhỏ những năm dài sống rải rác khắp nơi không phải quê hương, nhớ là niềm cảm xúc triền miên cho thế giới văn thơ nhạc hôm nay và ngày mai.

 Bản tính tập thể đã có từ lúc tiếng nói điệu ca cử chỉ còn phôi thai, nên những nét phôi thai đó mang đặc thù của vùng đất và tính người, lưu truyền mãi về sau. Đến lúc văn minh khoa học trong đà tiến triển của nhân loại ghi lại được tiếng nói điệu ca, khoa học hóa ngôn ngữ và âm nhạc làm ra ngôn ngữ học và âm nhạc học, dân tộc tính đó vẫn ẩn tàng trong lời nói câu ca điệu nhạc. Ngôn ngữ việt là một ngôn ngữ đơn âm nhưng nhiều thanh, khác với ngôn ngữ, thí dụ ngôn ngữ tây phương, đa âm nhưng ít thanh sắc.

Từ câu ca dao qua giọng hò, qua tiếng đàn những nhạc cụ cổ truyền, sau nầy ta gọi là dân ca và dân nhạc, âm nhạc việt, vì bản tính ngôn ngữ, có nhiều trầm bổng, được cấu tạo trên căn bản năm thanh âm, ta gọi là âm giai ngũ cung, trong nhạc học là Pentatonik (pentatonic,pentatonique, pentatonica). Khoảng 1930 trở về sau, âm nhạc việt phát triển theo chiều hướng tây phương, áp dụng âm giai bảy cung Diatonik (diatonic, diatonique, diatonica) với những âm giai thứ hoặc trưởng tự nhiên và thứ hòa âm, biến thành nhạc cải cách, còn gọi là tân nhạc, nhưng âm sắc việt vẫn phảng phất ít nhiều đâu đó. Âm giai thứ giai điệu, trưởng hòa âm và giai điệu, âm giai 12 cung(Chromatik, chromatic, chromatique, cromatica), kỹ thuật chuyển âm (Modulation, modulazione) qua âm giai lạ cũng như kỹ thuật Enharmonik (enharmonic, enharmonique, enharmonica), tạm gọi là kỹ thuật chuyển âm qua hình thức tráo âm, không thấy phổ biến rộng rải trong âm nhạc việt, ngoại trừ nhạc sĩ Cung Tiến với "Hương Xưa", "Nguyệt Cầm", "Lệ đá xanh"... Giai điệu nhớ, trong khuông khổ nầy, cũng là những cố gắng của các thi nhạc sĩ trên, đem hiểu biết âm nhạc học được xứ người trình bày nhạc việt nhưng không đổi âm sắc việt, góp một phần nhỏ vào sự truyền bá nền âm nhạc việt trên những phần đất lạ.

 Bắt đầu tháng sáu 2007 tại tỉnh Padova Ý quốc, tiếp tục tháng năm 2008 tại tỉnh München Đức quốc, một nơi nào đó vào một thời điểm nào đó 2009... Hy vọng đây không phải là việc làm của một con chim én, mà sẽ là của nhiều chim én trong tương lai để cùng nhau tạo nên một mùa xuân nhạc vui tươi nho nhỏ, để những tâm hồn nhỏ lúc nào cũng còn những rung động cảm xúc triền miên, ở một nơi nào đó không phải là quê hương.

 

Trần Việt Tùng