cảm nghĩ về: “Vết chim bay”

tuyển tập nhạc Nguyễn Hoàng

Đan  Hà

     “Vết chim bay” Tuyển Tập gồm 22 bản nhạc được Nguyễn Hoàng phổ từ thơ của nhiều tác giả.

 Đối với anh điều “quan trọng nhất” khi sáng tác nhạc chính là điều “không có gì quan trọng cả” tôi rất thích cái nhìn khác biệt và không gượng ép nầy của anh, anh không cảm thấy mình là một nhạc sĩ, thì chính anh đã là nhạc sĩ rồi, có phải “sắc sắc, không không” đã được anh thể hiện từ cách sống an nhiên tự tại cho đến cách sáng tác nhạc cũng nhẹ nhàng và thanh thản, một cách tự nhiên. Làm tôi nhớ đến câu nói của anh nhạc sĩ KD: “cái giá trị nhất trong một tác phẩm nghệ thuật chính là cái tâm của chính người nghệ sĩ ấy trong khi sáng tác”, thật đúng lắm.

 Tôi đã có những cơ duyên để hát nhiều bài nhạc của NH, tôi cũng được may mắn hiểu biết anh như một người bạn, để rồi “chúng ta đi tìm những ý tình xưa đã lạc, những nhạc thơ xưa đã mất, chép lại bài ca sơ cổ nhất, thuở cõi trời, cõi đất, với cõi người quấn quýt bên nhau” (**).

 Tôi mơ ước sẽ được hát mãi nhạc của anh, cho đến một ngày xa xôi nào đó, khi tất cả chỉ là “còn chi trong giả tướng hay một vết chim bay” (***) (trích). (* dựa lưng vào nỗi nhớ, thơ Hà Huyền Chi. ** bức thư tình sơ cổ nhất, thơ Nguyễn Thùy. *** vết chim bay, thơ Phạm Thiên Thư. Nhạc Nguyễn Hoàng.)

                                                                    ** *

 Nguyễn Hoàng và bút hiệu Hoàng Hoa là một “cặp uyên ương” đã bay ra khỏi quê hương rất xa; bây giờ đang đậu lại nơi một thành phố thơ mộng của miền Bắc nước Ý. Một thành phố như đang trôi bềnh bồng trên sóng nước đại dương; nơi đã quyến rũ không biết bao nhiêu du khách thập phương trên thế giới. Hiện tại cuộc sống tuy đầy đủ về vật chất, nhưng tinh thần thì chắc chắn đang đói khát, thiếu thốn. Cho nên lòng hoài hương của một thời vẫn luôn réo gọi, thôi thúc tìm về với kỷ niệm ngày xưa; cũng như tâm thức vẫn mang ý niệm của một kiếp lưu đày nên lòng thương nhớ vẫn mãi là nhiên liệu thắp sáng lại tuổi thơ long lanh như những hạt sương mai còn đọng lại trên ngàn cây lối cỏ.

Thắp lại phương trời cũ đã một thời đẫm ướt ước mơ, một thời xanh đầy bóng lá, dưới mái trường xưa, dưới hàng phượng đong đưa những tà áo trắng nữ sinh, của một thời chân sáo tung tăng nơi quê hương xứ Quảng. Hình bóng thăm thẳm của một quê hương muôn đời vẫn yêu dấu ấy, đã mang theo nơi một góc hồn từ khi mới lớn, vẫn còn mãi in đậm trong tiềm thức của những người đi. Nên bây giờ lời vang vọng giữa trùng khơi, đang dội lại vào hồn những cung bậc khua vang lên thành tiếng hát. Và giờ đây tiếng hát đã thực sự chắp cánh bay cao, mang tiếng lòng năm xưa về theo để hòa chung cùng với nhịp sống nơi xứ lạ quê người, đang làm thân cây chùm gửi.

 Tiếng hát như đang trôi lênh đênh trên từng nhánh phượng đan xanh cánh lá, điểm hồng lên từng nụ bông chen. Khiến cho ai mỗi lần nghe đến cũng thấy lòng xuyến xao, lạc hút, chơi vơi. Vì lúc ấy tâm hồn đang nghiêng xuống để chở che bóng nắng. Để cho những con đường em về rợp bóng yêu thương. Lòng nghe mát lạnh như đang hứng lấy ngàn sương trên lối cỏ. Để cho những mối tình học trò còn đẫm ướt ước mơ, còn xanh đầy bóng nắng. Mà suốt một chặng đời đã trôi đi như nhánh sông không trở lại. Thiếu vắng kỷ niệm và xa lạ với hiện tại đã khiến cho đời trở nên cằn cỗi, thiếu nhựa sống cho cây, nên đời vẫn xanh xao. Nhiều khi muốn trở về thăm lại vùng trời kỷ niệm kia, để cho cõi lòng bớt lạnh lùng khi xa nhớ. Để cho một chút nuối tiếc vu vơ từ đây vắng bóng; cho dẫu khung trời cũ đã rong rêu, tình xanh kia đã nhạt màu mưa nắng.

 Bởi vì nơi đây cuộc sống phải chạy đua với nhịp điệu chóng mặt của kỹ nghệ tân tiến, của nếp đời lạ xa; của tâm thức đau buồn vì mặc cảm ly hương, nên biết tìm lại gì để ủi an cho đêm khuya lạnh vắng, cho ngày dài buồn tanh. Thôi thì hãy tìm về vùng trời tuổi thơ để uống cạn những ly chanh đường ngọt lịm dưới mái trường xưa, có chân guốc khua vang, có tiếng cười giòn tan như thủy tinh vỡ. Đâu đó dưới nắng ấm, dưới bóng mát của tàn cây, đong đưa những tà áo lụa, cho không gian thơm ngát hương tình. Để còn thấy đó đây bây giờ và mai sau vẫn còn những tấm lòng đang thắp hồng thêm trang kỷ niệm…

 Từ một: “khung trời cũ” thơ Thầy Tuệ Sỹ, như nhìn lại tuổi thơ đẫm ướt mộng lành nơi quê hương huyền thoại. Tuổi thơ được vui chơi bằng những lễ hội giữa rừng khuya, khi thấy giọt sương lấp lánh trên những chiếc lá, long lanh như những giọt lệ mừng vui, ngỡ tưởng muôn đời, cuộc nầy sẽ không bao giờ vương mang hệ lụy. Nhưng chuyện đâu ngờ lại phải trôi theo một dòng đời vô định, để bây giờ ngồi ngắm lại tuổi xưa mà chợt thấy áo màu xanh không còn xanh nữa!

 Đến một: “không” thơ Thầy Trí Minh, như tư tưởng của một bậc giác ngộ, liễu nghĩa sắc không, đạt lý vô thường nên khi thấy trời đất mênh mông, và đời đang đi giữa cõi Bắc Âu quanh năm lạnh giá, song không cảm thấy lạc loài vì tâm đã đầy với Phật, tình đã đầy với Thơ… nên vẫn biết trong cuộc nhân sinh đầy dẫy thị phi, nhưng lòng chỉ thấy ta vẫn là ta, thì cần chi phải bận tâm với những buồn vui của nhân thế?

 Đến một: “đầu năm em lễ Phật” thơ Tuệ Nga, là thành tâm hướng đến nơi sẽ tìm được cho đời giây phút an nhiên, đón hưởng những buổi nắng sớm thanh bình, sống hòa vui an lạc, như sen hồ tịnh thủy, mãi dâng hương sắc cho xanh mát tuổi thơ, cho nỗi ước mơ còn mãi thấy bước chân em theo mẹ đến chùa, dâng lên với Phật những lời nguyện tâm thành…

 Đến khi ngồi trông theo: “vết chim bay” thơ Phạm Thiên Thư, như thả hồn theo sương khói, chìm đắm trong hư ảnh cuộc đời, như ngắm lại cuộc tình đã bay theo bóng chim. Để lại cho hun hút không gian một niềm xa, khi hồn chợt chơi vơi của một đời mãi ngồi ngóng theo áo người năm cũ. Để chỉ còn lại nỗi quạnh vắng của chiều, như những chuyện tình hư không, đang đuổi hình bắt bóng, nhưng bóng chim vẫn biền biệt, chỉ để lại cho đời một nỗi buồn vô lượng…

  Đến một: “đưa em về cuối hạ” thơ Đan Hà, với những chuyện tình học trò thơm mùi giấy trắng trinh nguyên, bên mái trường xưa, dưới tàn phượng vỹ, có lá gió đan chen, co ráng trời nhuộm đỏ, có tóc thề bay bay, có bạn bè chung lối, và có tình em ngọt ngào, đã nâng tuổi thơ anh bay lên thật cao nơi cuối trời mộng ước…

 Đến một: “dựa lưng vào nỗi nhớ” thơ Hà Huyền Chi, như thấy rõ những hợp tan là lẽ vô thường, bờ mê bến giác chỉ là gang tấc, nên hạnh phúc cũng chỉ như cánh hoa sớm nở tối tàn, để rồi chỉ còn dựa vào nhau cho đời còn ấm áp, như núi dựa vào nhau cho thân bớt trống trải, cô đơn…

  Đến một: “biển vắng” thơ Quang Tuấn, để nhìn ngắm trọn vẹn nỗi cô đơn, vì biết tìm đâu hình bóng đã một lần làm cho lòng anh dậy sống, làm cho tình anh lênh đênh, nhưng lòng vẫn mãi hướng về một bến xưa nơi chốn hẹn, để tình ta muôn đời còn sống trong hoài niệm, ước mơ…

 Đến một: “buồn tàn thu” thơ Hoàng Ngọc Quỳnh Giao, như tìm lại dấu chân kỷ niệm, để còn thấy lại một thuở mộng mơ, cho dẫu theo bước chân lặng lẽ của thời gian âm thầm trôi đi mang chở những phiến buồn, để rồi tự hỏi: thu ơi sao thu đến rồi đi, như yêu thương kia rồi cũng sẽ tàn phai, để tình ta cũng như những chiếc lá mùa thu vàng thêm nỗi nhớ…

 Đến một: “mùa tương tư cũ” thơ Phạm Ngọc, cũng là một niệm khúc về chuyện tình học trò đẹp màu hoa bướm, nhưng bây giờ áo trắng trường xưa đã xa, nên kỷ niệm cũng đã rong rêu theo ngày tháng. Giờ đây chỉ còn lại trong hun hút của tâm thức một nỗi niềm hoài nhớ, nên vẫn đi giữa đời mà hát khúc biệt ly…

 Đến một: “bức thư tình sơ cổ nhất” thơ Nguyễn Thùy, là một lời tỏ tình bằng tấm lòng chân nguyên, chứa đầy bao dung, chất nhiều độ lượng. Em đã hiện diện thì hãy ru đời bằng những lời mật ngọt, hãy yêu nhiều để cho tình được mầu nhiệm thiêng liêng, hãy đưa anh vào cõi mộng để dập tắt những ưu phiền, tìm lại ý tình xưa đã mất, và hát lại bản tình ca muôn thuở của đất trời…

 Đến một: “yêu nhau trộm cái yếm đào” thơ Định Nguyên, đang trôi theo dòng ca dao ngọt ngào, để cho tình duyên luôn nhỏng nhảnh, để cho có cái yếm đào mà cởi ra thì nhớ, mặc vào thì quên! Để cho người có đi xa, thì yếm vẫn còn đây, cho tóc mây vẫn còn bay trong gió sớm, để cho mũi chỉ đường kim còn thêu duyên cổ tích, còn dệt mộng mây trời. Cho dù mai sau có ra sao đi nữa, nhưng chính chuyên em vẫn giữ cho người…

 Đến một: “giã biệt” thơ Mạc Phi Hoàng, lời tạ từ dành cho những cuộc tình đã mất, thì thôi cũng đành bởi vì em mãi kiêu sa, nên thiên đàng cũng băng giá, nên trần gian cũng trở thành một cõi hoang sơ, nên giữa chốn xa lạ nầy chỉ một mình anh cô đơn trên lối mỏi, không còn ai và cũng không còn quê hương để đắp ấm hoang vu, trong những đêm đông lạnh giá…

 Đến một: “mưa trên thượng thành” thơ Tùy Anh, như tâm sự một người đi đang nhìn về quê hương và nhớ những chiều mưa. Mưa từ Trường Sơn mưa qua Thượng Tứ. Mưa bên song mưa tàn hoa sứ, mưa ướt poncho mưa nặng ba lô của một thời chinh chiến. Nhưng khi tàn cuộc trở về, không thấy được bóng dáng của mẹ cha, và những người trong cuộc phong ba cũng đã chìm sâu dưới huyệt lạnh, chỉ còn thấy lại những chiều mưa phũ phàng đang rơi xuống phận người!

 Đến một: “hà nội phố” thơ Phạm Ngọc, cũng là hoài niệm của những người đi xa. Mỗi khi nhớ lại những hình bóng quê hương thì lòng vẫn nghe đầy ắp kỷ niệm: từ hồ gươm liễu rũ tóc thề, tứ thân áo lụa vẫn đầy hương quê, hương cốm mới, hương hoa sứ… đã đẫm ướt một hồn thi nhân vẫn muôn đời còn ngát hương ngày tháng cũ…

 Đến một: “thu tha hương” thơ Ngô Minh Hằng, với tâm sự của một người ly hương, ngồi đếm những mùa thu đi, mà nghe lòng nhung nhớ. Nhớ thiết tha một thời thanh bình, với những mộng ước của tuổi mới lớn. Nhưng quê hương lại trải qua binh đao đã rách nát, đã ly tan để bây giờ người tha hương nghe hồn dâng lên niềm xót xa, khi bóng chiều dần buông cho cõi lòng hoang vu thêm quạnh vắng, thêm sắt se vì niềm xưa không còn tìm lại…

 Đến một: “vòng hoa biển mẹ” thơ Vũ Hối, một chiều ra biển, thấy người đông vui sao hồn tôi trống vắng? Chợt nhớ đến những người đi tìm tự do mà phải vùi thây trên biển, nhớ đến những cảnh ly tan mà nước mắt bỗng rơi. Trong cảm xúc vô biên của con tim rướm máu, trong niềm thương cảm tận cùng, tôi đã khóc như lúc tưởng niệm những oan hồn, bằng tấm lòng thành khẩn và lời cầu nguyện thiết tha…

 Đến một: “đêm nằm mơ thấy nắng” thơ Trần Trung Tá, là tâm sự bi tráng của những người lính chiến, với tâm thức luôn ôm ấp một dĩ vãng đau buồn: nhớ đến những người lính ngồi ngậm ngùi; nhớ đến những người thương binh ngày trở về với một tấm thân không toàn vẹn; nhớ đến nghĩa trang quân đội, rồi đêm nằm mơ thấy nắng, như thấy lại ngọn cờ của những người lính đang mang trên vai một tổ quốc và ước mơ, nhưng nửa đường gảy cánh, nên bây giờ chỉ còn lại nỗi buồn đau gậm nhấm trong hồn!

 Đến một: “khi tôi chết đừng đưa tôi ra biển” thơ Nguyễn Văn Phán, cũng với một tâm trạng bi thương của những người lính xưa; bây giờ phải làm thân lưu đầy, không còn lại gì để ước mơ, không còn gì để vỗ về hiện tại đau buồn. Nên chỉ mong được trở về nơi những địa danh đã cùng chiến hữu mình viết lên đoạn sử hùng, đã cùng chiến đấu để gìn giữ giang sơn, đã cùng ghi khắc một lời thề là chiến sĩ nguyện đền nợ nước. Nên khi chết nguyện sẽ trở về với dân tộc Việt Nam, dưới màu cờ Tổ Quốc…

  Đến một: “người em gái trên đường Bolsa” thơ Trần Trung Đạo, một niềm kiêu hãnh hiện thực, được trao truyền bởi những tấm lòng yêu nước, bởi những người cất cao lời thề bảo vệ quê hương. Những tinh thần ấy đã chảy tràn trong huyết quản của một dân tộc hào hùng, vẫn còn chảy mãi đến muôn sau, và bây giờ em đang cầm lá quốc kỳ trong tay như đang cầm giữ hồn nước, dù em lớn khôn giữa dòng người xa lạ, nhưng không quên da thịt Việt Nam, nên vẫn yêu quê hương ba miền, như anh em máu mủ…

 Và sau cùng, hay bắt đầu từ một đồng vọng: “quảng nam ơi vẫn còn đây nỗi nhớ” thơ Dư Mỹ. như nỗi lòng được quấn quyện giữa người thơ và người soạn nhạc đã rung lên một nhịp điệu tương giao trong nỗi nhớ về một quê chung, nơi ấy đã ghi lại biết bao nhiêu kỷ niệm: từ buổi vắng bóng trên bến sông Thu, hay nỗi buồn khi xa cách sông Hàn, và đã lâu rồi chưa về thăm phố Hội Chùa Cầu, nhớ một chiều xuôi thuyền ra cửa Đại, bỏ lại một Duy Xuyên những mùa thu vàng áo lụa, xa rồi Ngũ Hành Sơn còn đứng ngắm Sơn Trà, qua Câu Lâu nhìn về Vĩnh Điện… là những địa danh của quê hương như vẫn còn muôn thuở. Vì nơi ấy có tiếng mẹ ru lên khôn lớn bên lũy tre làng, có hình bóng cha đổ xuống cho ruộng đồng xanh tốt, có tiếng sáo diều vi vu bên chiều, có bóng dáng em xưa đã vẽ lên một trời thơ mộng, và có rất nhiều làm nên một hồn thiêng sông núi.

                                                              ***

  Vùng trời kỷ niệm kia được các thi nhân vẽ lại bằng tất cả nguồn cảm thiết tha, và người soạn nhạc cũng đã tấu lên khúc hát; và cũng từ hương liệu ấy làm nên cảm hứng để đưa thi ca vào âm nhạc, cất lên tiếng hát làm bay bổng không gian, làm chùn lòng lữ thứ. Những tấm lòng ấy, đang đóng góp công sức chung để thăng hoa cuộc sống, để dâng hiến nguồn hạnh phúc cho đời.

 Người sáng tác những vần thơ hay, người tiếp tay để chắp cánh cho thơ bay lên cao để đi vào tâm thức của chúng ta bằng âm nhạc đều thể hiện một tinh thần chung: đáp ứng những nhu cầu về tinh thần của đời sống như tình yêu, quê hương, hạnh phúc hay khổ đau đều được hòa quyện vào nhau như nỗi buồn chia ly, hay nỗi mừng đoàn tụ, làm nên hương vị cuộc đời.

 Những người biết rung động trước những cảnh đẹp của thiên nhiên, khám phá những âm hưởng tuyệt vời của thi ca, hay suy tư trước những ý niệm về triết lý sâu thẳm của đời sống…, là những người rất phong phú về nội tâm, và qua đó đã thể hiện những sáng tác bằng tất cả một tấm lòng, để đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy kho tàng văn hóa của dân tộc Việt.

                                                                     ***

 Người xưa có nói: “Thơ là để ngâm nga, nhạc là để hát ca, chứ không phải để đọc.”  Nhưng đây tôi chỉ đọc mà viết lên vài cảm nghĩ của riêng mình, thì có thể không diễn đạt trọn vẹn cảm xúc đối với âm nhạc, và nhất là nhạc được phổ từ thơ. Tuy thế, nhận thấy sự phong phú của một kết hợp hài hòa, một chung cùng suy tư với những cõi lòng ly xứ, đang ru lại tình xa bằng những tấu khúc hợp tuyển để dâng đời. Nên không thể vô tình trước những tiếng lòng đang thổn thức, những nhịp đời đang trôi đi mà không tựa vào nhau để cùng chung bước thì e ngại thiệt thòi chăng.

 Thế nên mạo muội viết lên những cảm nghĩ, với những chủ quan và khách quan thường tình của một con người, đã và đang nghe cõi lòng mình rung lên với niềm hân hoan khi gặp lại từng chuổi kỷ niệm đang hiện về với tuổi đời tuy đã bước vào thu nhưng vẫn còn xôn xao nắng hạ…

 Xin cảm tạ ơn đời, ơn người đã ru lại tình nhau bằng một tấm lòng cảm mến, yêu thương…

Muốn có Tuyển Tập Nhạc xin liên lạc về:

NGUYỄN VĂN HOÀNG

Via S.Piox  21/ A

Breda Dipiave 31030 Treviso.

E.Mail. Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó.